Poczucie samotności

Samotność może pojawić się w życiu w różnych momentach. Czasem towarzyszy jej brak bliskich relacji, innym razem pojawia się mimo obecności rodziny, znajomych czy współpracowników. Możemy mieć wokół siebie wiele osób, a jednocześnie odczuwać, że nikt naprawdę nas nie rozumie, nie zna naszych potrzeb albo nie jest osobą, z którą można bezpiecznie podzielić się tym, co przeżywamy. Właśnie dlatego samotność nie zawsze oznacza fizyczne odosobnienie. Jest przede wszystkim doświadczeniem emocjonalnym, które stopniowo wpływa na sposób postrzegania siebie, innych ludzi i codziennego życia.

Czym jest poczucie samotności?

Poczucie samotności jest stanem, w którym pojawia się przekonanie o braku wystarczająco bliskiej, wartościowej lub satysfakcjonującej więzi z innymi. Może dotyczyć zarówno osób dorosłych, jak i nastolatków, a jego powody są bardzo różne doświadczenia. Rozstanie, przeprowadzka, utrata bliskiej osoby, trudności w relacjach, odrzucenie, zmiana środowiska czy długotrwały stres mogą sprawić, że dotychczasowe sposoby budowania kontaktu z innymi przestają być wystarczające. Samotność może również rozwijać się wtedy, gdy przez długi czas ukrywamy własne emocje, obawiamy się oceny albo mamy trudność z wyrażaniem potrzeb. Zdarza się, że człowiek zaczyna stopniowo wycofywać się z relacji, ponieważ zakłada, że i tak nie zostanie zaakceptowany lub zrozumiany. W konsekwencji pojawia się błędne koło, w którym potrzeba bliskości pozostaje niezaspokojona, a jednocześnie coraz trudniej wykonać krok w stronę drugiego człowieka.

diagnoza ADHD u dzieci w Zielonym Przedmieściu

Poczucie samotności – jak rozpoznać?

Samotność nie zawsze jest łatwa do zauważenia, ponieważ może przyjmować bardzo różne formy. U jednej osoby będzie oznaczała smutek i potrzebę kontaktu, u innej drażliwość, zobojętnienie albo coraz większą niechęć do spotkań. Możemy również obserwować trudności z czerpaniem przyjemności z codziennych aktywności, poczucie pustki, obniżoną motywację czy przekonanie, że relacje z innymi nie mają większego sensu.

Samotność – jak sobie radzić?

Radzenie sobie z samotnością nie zawsze polega na tym, aby natychmiast zwiększyć liczbę kontaktów z innymi ludźmi. Znacznie ważniejsze może okazać się zrozumienie, czego właściwie brakuje w relacjach oraz jakie doświadczenia sprawiają, że trudno jest budować bliskość. Psychoterapia indywidualna pozwala przyjrzeć się własnym emocjom, potrzebom, przekonaniom i sposobom reagowania w relacjach, a także zastanowić się nad tym, co utrudnia tworzenie więzi, dających poczucie bezpieczeństwa. Ważnym elementem pracy może być również odbudowywanie zaufania do siebie i innych osób. Czasami samotność jest związana z wcześniejszymi doświadczeniami odrzucenia, krytyki lub braku akceptacji, dlatego samo przebywanie wśród ludzi nie przynosi oczekiwanej poprawy. Potrzebna jest przestrzeń, w której można spokojnie nazwać swoje przeżycia, bez konieczności udawania, że wszystko jest w porządku.

diagnoza ADHD u dzieci - jak się przygotować

Samotność – jak sobie z nią radzić?

Wsparcie psychologiczne może być pomocne zarówno wtedy, gdy samotność trwa od wielu lat, jak i wtedy, gdy pojawiła się stosunkowo niedawno. Podczas konsultacji można przyjrzeć się aktualnej sytuacji, relacjom z bliskimi oraz emocjom, które pojawiają się w codziennym życiu. Następnie możliwe jest określenie obszarów wymagających większej uwagi i dobranie odpowiedniej formy pracy. W przypadku nastolatków szczególne znaczenie może mieć terapia młodzieży, ponieważ okres dorastania wiąże się z intensywnymi zmianami emocjonalnymi i społecznymi. Trudności w kontaktach z rówieśnikami, poczucie odrzucenia czy wycofanie mogą znacząco wpływać na samoocenę i funkcjonowanie młodej osoby. Odpowiednio dobrane wsparcie pozwala stworzyć bezpieczną przestrzeń do rozmowy oraz lepszego rozumienia własnych potrzeb i emocji. W przypadku dorosłych pomoc może przyjąć formę psychoterapii indywidualnej, podczas której pracujemy nad przyczynami trudności oraz sposobami budowania bardziej satysfakcjonujących relacji. Jeżeli samotność wiąże się z problemami występującymi w związku, pomocna może być również psychoterapia par, pozwalająca przyjrzeć się wzajemnym potrzebom, sposobom komunikacji i doświadczeniu bliskości.

Jak zwalczyć poczucie samotności?

Zastanawiając się, jak zwalczyć poczucie samotności, warto pamiętać, że nie istnieje jeden uniwersalny sposób odpowiedni dla każdej osoby. Samotność może mieć zupełnie inne podłoże u człowieka, który przeżył rozstanie, inne u osoby mającej trudności w nawiązywaniu relacji, a jeszcze inne u kogoś, kto przez długi czas funkcjonował pod wpływem silnego stresu lub niskiej samooceny. Dlatego tak istotne jest indywidualne spojrzenie na sytuację i poznanie jej rzeczywistych przyczyn. Praca z psychologiem lub psychoterapeutą może pomóc odzyskać większą świadomość własnych emocji, potrzeb i granic, a także stopniowo zmieniać schematy, które utrudniają tworzenie bliskich relacji. Nie chodzi przy tym o wymuszanie kontaktów czy udawanie większej otwartości, niż rzeczywiście jest możliwa. Znacznie ważniejsze jest odnalezienie własnego sposobu na budowanie relacji, w których można czuć się bezpiecznie i swobodnie.